Maart 2017 start verkoop HEMbrug

Een bijzondere historie

Meer dan honderd jaar lang deed HEMbrug dienst als militair industriegebied. Er werd gebouwd, afgebroken, uitgebreid en ingekrompen in het belang van productie en logistiek en zonder stedenbouwkundige ordening en planning. Dit heeft geleid tot een grote diversiteit aan bouwstijlen, die globaal in vier periodes wordt ingedeeld: 1895-1920, 1936-1940, 1950- 1960 en na 1960. Nederlandse industriecultuur: uniek, monumentaal en het behouden waard!

In de topjaren van de fabricage van wapens en munitie werkten er op het terrein zo’n 8.000 mensen. Er werden ook civiele producten gemaakt, zoals fietsen en kinderspeelgoed. Onbevoegden waren op de geheime locatie, verborgen achter hekken, bomen en struiken, niet welkom. HEMbrug is ruim 100 jaar ‘verboden gebied’ geweest en daardoor nog altijd vrij mysterieus.

HEMbrug is aangelegd in 1880. In de jaren 1895-1900 zijn de meeste fabrieken op het zuidelijke deel van het terrein geconcentreerd. In het noordelijk deel werd een zogeheten ‘plofbos’ met aarden wallen en watergangen aangelegd om Zaandam voor eventuele zware explosies en vuur te behoeden. Deze verdeling in ‘steen’ en ‘groen’ is ook nu nog duidelijk terug te zien. Ook in het westelijk deel overheersen bomen. In de jaren tachtig van de vorige eeuw kwam de productie in handen van het bedrijf Eurometaal N.V., dat echter in 2003 de poorten definitief sloot. Het ministerie van Defensie was drie jaar eerder al vertrokken. In de jaren daarna kon het terrein zich dankzij zijn solitaire ligging en de afwezigheid van mensen tot een goed behouden, bosrijk landgoed van grote cultuurhistorische waarde ontwikkelen. Een bijzonder stukje Zaanstad in de regio Amsterdam, waarvan de rijkdom zich stukje bij beetje openbaart.

Meer over de geschiedenis van Hembrug op de site van het Hembrugmuseum

De naam HEMbrug verwijst naar de spoorbrug die over het Noordzeekanaal lag. De HEMbrug is in 1980 afgebroken.